دانشگاه آزاد اسلامی فریدن
۱۳۹۶ شنبه ۲۹ مهر
معرفي شهرستان
شهرستان فريدن

نام فريدن را برگرفته از نام فريدون پادشاه ايران باستان مي دانند و مي گويند كاوه آهنگر از اين سرزمين برخاسته است . اينك در روستاي « مشهد كاوه »نيز آرامگاهي هست كه به عقيده بعضي از مورخين  كاوه و فرزندانش در آن به خاك سپرده شده اند . اين روستا اكنون در بخش چادگان واقع است .
فريدن (پرتيكان) در زمان هخامنشيان يكي از ايالات مهم ايران بوده است و تنها جاده اي كه آپادانا را به شوش - پايتخت زمستاني هخامنشيان  - وصل مي كرده از اين منطقه عبور مي كرده است . اسكندر به هنگام تعقيب داريوش ، به پاراتاك (پرتيكان ) آمد و آنجارا تسخيركردو « اوگزانر» را كه والي شوش بود ، به ولايت پرتيكان منصوب كرد . آن زمان در اين منطقه شهرهايي آباد وجود داشته كه به دست اسكندر در ايران دوازده شهر ساخته شده و همه آنها را اسكندري ناميد ، از جمله آنها «اسكندري » واقع در فريدن ( شامل دو بخش اسكندري بر آفتاب و نسار اسكندري ) است .
درزمان ساسانيان فريدن داراي شهرها و روستاهاي زيادي بوده كه شاپورآباد مهمترين اين مناطق به شمار مي آمده است و بناي آن را به شاپور دوم ساساني نسبت مي دهند. در زمان صفويان اين منطقه عمران و آبادي بيشتري يافت . در اين زمان شاه عباس ارمنيان را از ارمنستان كوچ داده و در برخي از مناطق ايران از جمله درفريدن ساكن نمود. همچنين به خاطر شباهت جغرافيايي اين منطقه بامنطقه قفقاز، گروهي از گرجيان از گرجستان بدين منطقه كوچ داده شدند. درزمان قاجار«داران» به عنوان مركزيت فريدن انتخاب كرديد.
شهرستان فريدن با وسعتي حدود 3280 كيلومتر مربع از شهرستانهاي غرب استان اصفهان است. فريدن از شمال به شهرستان خوانسار ، از جنوب به استان چهار محال و بختياري، از شرق به شهرستان تيران و كران از غرب به شهرستان اليگودرز و فريدون شهر محدود مي شود . مركز اين شهرستان داران است و داراي دو بخش به نام بخش مركزي و بويين و مياندشت و سه منطقه شهري به نام داران و بويين مياندشت و نيز دوازده دهستان مي باشد.

آب و هوا
 فريدن منطقه اي كوهستاني و مرتفع است بخشي از كوه هاي اصلي سلسله جبال زاگرس در اين شهرستان قرار دارند . اين شهرستان داراي تابستانهاي معتدل و زمستانهاي طولاني است .

رودها
فريدن سرچشمه نعمت اصفهان است زيرا منبع زاينده رود در اين شهرستان قرار گرفته است . منابع آب فريدن به دو دسته آبهاي جاري  و سطحي و آب هاي زيرزميني تقسيم مي گردد . آب هاي جاري آن شامل رودخانه هاي زاينده رود، قم رود (اناربار)، رودخانه پلاسجان ، رودخانه مرغاب ، رودخانه آب ميدانك بالا و پايين ، رودخانه دربند، آب خدنگستان ، آب نرزه ، آب دره بيد و آب هاي زيرزميني فريدن به دو دسته آب هاي آهكي و آبرفتي تقسيم مي گردد .


كوه ها
شهرستان فريدن به علت كوهستانهاي بودن داراي ارتفاعات و كوه هاي زيادي است.
آق داش با ارتفاع 2850 متر ، ايلوك با ارتفاع 3200 متر (سرچشمه آب زه ودر زرگه ) ، بيداد كوه با ارتفاع 2968 متر، پرپر با ارتفاع 2953 متر ، پرويز با ارتفاع 3150 متر (سرچشمه رودخانه دربند) و دالانكوه
نيمه قراول با ارتفاع 2630 متر وهسل با ارتفاع 2950 متر ، موردود با ارتفاع 3180 متر (سرچشمه آب پيرگلي وآب ميدانك پايين) ، گركو با ارتفاع 3303 متر (سرچشمه آب كاسه ) و ...

دشت ها
از دشت هاي حاصلخيز اين منطقه دشت دامنه يا «دم ني » است كه سابقا كهيز، كيز يا قهيز ناميده مي شده است . اين منطقه يكي از مناطق مهم ييلاقي شاهان ، به ويژه سلاطين صفوي و قاجار بوده است .

بيشه ها
در قسمت جنوبي  بيشه زارهاي بسيار زيبايي قرار دارد كه در تابستان خنكاي دلپذير آن لحظاتي خوش وآرام براي گردشگران فراهم مي سازد .

چشمه ها
شهرستان فريدن داراي 2900 دهانه چشمه دائمي و 1936 دهانه چشمه فصلي است. سرچشمه گردشگري شهر افوس ، سرچشمه روستاي آغچه و سرچشمه روستاي دره حوض يكي از زيباترين و خيال انگيزترين مناطقي است كه مي توان در عمر خويش ديد . از ديگر چشمه هاي اين منطقه.، چشمه بزرگ زرين رود و چهل چشمه و... هستند كه هر كدام سرزمين وسيعي را پيرامون خود سيراب كرده و منشا، گل و سبزه اي شده اند كه بي گمان در كمترين جا مي توان نظيرآن را يافت.


شكارگاه
شهرستان فريدن به خاطرموقعيت جغرافيايي خويش داراي مراتع و شكارگاه هايي است كه حيوانات وحشي نيز در كوه هاي آن يافت مي شود . به خصوص در كوه دالان كوه و در سمت شمالي روستاي دامنه (دم بين) بز وآهو و كور و كبك فراوان بوده و به همين جهت اين كوه به عنوان شكارگاه مورد استفاده قرار مي گرفته است .


آبشارها
در جاي جاي فريدن مي توان با چشمه ها و جويباران پرآبي رو به رو شد كه از ارتفاع فرو مي ريزند و منظره اي دلكش و زيبا مي آفرينند . اما آبشار روستاي نوغان عليا يكي از زيباترين مناظر موجود در اين منطقه مي باشد.
منطقه اي كه امروزه فريدن ناميده مي شود در تاريخ باستان به نامهاي پاراتاكن ، پارتكان ، پاراتاكين ، پركان ، پاره تاكن و پري تاكن ، پرتيكان ، فريدون ، فريذين و فريدن ناميده مي شده است و ليكن براي اين نامها معناي دقيق و درستي در دست نيست و تنها مناسب آنها ، نام فريدون پادشاه ايران باستان است. خاصه اين كه در دوره هخامنشيان اين منطقه از ايالات مهم و آباد ايران بوده و بخشي از تمدن هخامنشيان از اين منطقه آغاز گشته است.

مباني مردم شناسي

نژاد، قوميت
شهرستان فريدن علاوه بر طبيعت زيبا و متنوع ، داراي تنوعات و گوناگوني قومي و زباني هم هست . از اين رو فريدن را يك سرزمين و شش قوم ناميده اند . شاه عباس در سال 1013 هـ .ق تعدادي از خانوارهاي ارمني ، گرجي وشرواني را به درون خاك ايران كوچاند و به علت شباهت شرايط آب و هوايي گرجستان با نواحي فريدن آنها را دراين منطقه اسكان داد . در دوره شاه سليمان صفوي نيز بخشي از طوايف ترك قزلباش در فريدن سكني گزيدند . اين طوايف عبارت بودند از طوايف اينان لو، بيات و شاملو كه در چادگان سكونت گزيدند . در زمان نادرشاه نيز مجددا سه هزار خانوار چهار لنگ بختياري به خراسان تبعيد شده و بخشي از طوايف عرب خراسان به نواحي فريدن كوچانده شدند . بخش اعظم اين مردم در روستاهاي دره بيد ، دامنه و آشجرد اسكان يافتند. ارمنيان فريدن بيشتر در روستاهاي زرنه ، هزار جريب ، سنگ باران و خويگان عليا و غرغن نماگرد، غريقن،سواران سكونت گزيده اند كه پس از چندين قرن ، در پنجاه سال گذشته از روستاهاي خود به اصفهان و ارمنستان مهاجرت كردند و هم اكنون فقط روستاي زرنه ارمني نشين است . در اين ميان طوايف لر و فارس فريدن سابقه طولاني سكونت در اين منطقه را دارند و از اولين اقوام ساكن در اين منطقه هستند .

زبان وگويش محلي

هر يك از اقوام ساكن در منطقه به گويش و زبان خاص خود تكلم مي كنند ولي بيشتر مردم به تمام زبانهايي كه در منطقه رايج است تسلط دارند و باهمديگر مكالمه مي كنند . گروهي از گرجي هاي ساكن فريدن فقط به زبان گرجي صحبت مي كنند ؛ مانند اهالي شهر بويين مياندشت . ولي تعدادي از آنها مانند اهالي روستاي افوس به زبان فارسي حرف مي زنند . اين اقوام در منطقه فريدن زندگي مسالمت آميزي با يكديگر دارند و نمونه اي از صلح و دوستي اند .
دين و مذهب: مردم فريدن مسلمان و شيعه اثني عشري هستند و ليكن در روستاي زرنه مسيحيان ارمني ساكن اند . بخش عمده ارمنيان فريدن در سالهاي اخير از اين منطقه كوچيده و به جلفاي اصفهان و ارمنستان مهاجرت كرده اند .


دامداري و كشاورزي
اين شهرستان يكي از قطب هاي كشاورزي استان اصفهان است كه اقتصاد آن بر پايه كشاورزي و دامپروري است و در حال حاضر  داراي بيش از 100 هزار هكتار زمين كشاورزي است كه ساليانه حدود  54000 هكتار آن زير كشت  ديم هستند . حدود يك چهارم محصول سيب زميني كشور در اين منطقه كشت مي شود . در اين  شهرستان ساليانه حدود 140 - 130 هزار تن علوفه خشك توليد مي شود. اين شهرستان داران  از مناطق عمده دامپروري ، به حساب مي آيد.

مكان هاي مذهبي
امامزاده احمد و ابراهيم و عبدالله
واقع در افوس بخش بويين مياندشت كه نسبت آنها به حضرت امام موسي بن جعفر  (ع) مي رسد، با قدمت 250 سال .


 امامزاده عبدالله وابراهيم (چاه امام موسي )
اين امامزاده در شهر دامنه قرار دارد و از فرزندان موسي بن جعفر  (ع)  است .
بنابر اعتقادات مردم، امامزاده ابراهيم نيز درون چاهي است كه بر آن ضريح نصب شده وامامزاده عبدالله  نيز  داراي قبر است و بر روي قبر ايشان ضريحي چوبي نصب گرديده است . ساختمان بقعه در ميان دشت حاصلخيز دامنه قرار گرفته است .


خانه غلامرضا خان هژبر
اين خانه در بويين مياندشت قرار گرفته است كه با سقف تير چوبي و نقشهاي زيبايي بر سقف، دنيايي از رنگ و نقش را در بالاي سر ساكنان تصوير كرده است . از اين خانه متاسفانه فقط بخش هاي كوچكي باقي مانده ومجسمه هاي دروازه هاي ورودي آن هنوز هم در كنار خيابان ها افتاده است .


جاذبه هاي تفريحي و ورزشي
شهرستان فريدن اگرچه چندان كه استعداد دارد مورد بهره برداري قرارنگرفته ، اما ازهر لحاظ منطقه اي غني است . فريدن منطقه اي سردسير و برفگير است . دامنه هاي كوه ها وفراز و نشيب تپه هاي اين منطقه را در فصل زمستان پوششي از برف فرا مي گيرد و مكان مناسبي براي اسكي است .


گلستان كوه دره بيد

در اين منطقه زيبا بر فراز كوه ، لاله هاي واژگون و شقايق و سبزه و عطر خوش طبيعت بهشت را پيش چشم تجسم مي بخشد. دره بيد از جمله شگفتي هاي طبيعت است كه گل و ريحان كران تا كران آن را فراگرفته و فرشي از سبزه و گل و زير پاي كردشگران پهن كرده است .
همايون عبدالعلي كه شاعري شوخ بوده است و مدتي در دستگاه شاهزاده حيدر قلي ميرزا قاجار حاكم گلپايگان و خوانسار مي زيسته است.صفاي اصفهاني كه پس از گذراندن تحصيلات ابتدايي در فريدن و اصفهان به تهران رفته و به عرفان و تصوف گراييده و داراي ديوان اشعاري بالغ بر 5791 بيت است .

ميرزا علي محمد حكيم برادر صفاي اصفهاني كه به تدريس در مدرسه علوم سياسي تهران پرداخت .
محمد علي حكيم الهي فريدني كه در ششجوان فريدن متولد شده و مدتي در نجف به تحصيل علوم ديني پرداخت .
شيخ محمد جواد فريدني فرزند علي اصغر ، فقيه و استاد معروف كه پس از تحصيل در نجف اشرف به درجه اجتهاد رسيد و در حوزه علميه اصفهان در ادبيات و سطح و فقه و اصول تدريس مي كرد . او ساكن مدرسه عربان بوده و مدفن وي در تخت پولاد اصفهان است .
محمد حسين مشايخ فريدني كه سال ها درمقام سفير ايران در چند كشور به گسترش زبان فارسي پرداخت از آثار وي مي توان نواي «شاعرفردا» «نظرات سياسي درنهج البلاغه و ترجمه و گزيده اغاني » را نام برد
تاریخ به روز رسانی: 1395/08/22
تعداد بازدید: 1626
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
 
 آدرس : فريدن - داران - انتهاي بلوار دانشگاه - دانشگاه آزاد اسلامي واحد فريدن
صندوق پستي : 95311 - 85616  فاكس : 03157225330
كليه حقوق اين وب سايت متعلق دانشگاه آزاد اسلامي واحد فريدن ميباشد
Powered by DorsaPortal